تبلیغات
معماری - معماری اسلامی
دوشنبه 21 آذر 1390

معماری اسلامی

   نوشته شده توسط: محمد رضا یعقوب زاده    نوع مطلب :معماری اسلامی ،

معماری اسلامی، شیوه‌ای از معماری است که تحت تأثیر فرهنگ اسلامی بوجود آمده و دارای چند ویژگی است:

همان گونه که از نام بر می‌آید این گونه از معماری شامل معماری گستره‌ای از جهان می‌شود که ما با عنوان جهان اسلام می‌شناسیم. معماری این کشورها تحت تأثیر ایدئولوژی اسلام در طول زمانی مشخص قرار گرفته و به همین خاطر دارای برخی ویژگی‌های مشترک شدند.
گستره مکانی
در گستره مکانی جهان اسلام شامل:هند، افغانستان، کشورهای آسیای میانه و قفقاز، ایران، عراق، ترکیه، سوریه، فلسطین، مصر، تونس، الجزایر، مراکش (مغرب) رواج داشته‌است.
گستره زمانی
گستره زمانی معماری جهان اسلام را می‌توان از سالهای اولیه ظهور اسلام تا پیش از گستردگی عام معماری مدرن دانست. با این حال نمی‌توان این گسترگی و نقش اثر گذار در معماری را در همه مناطق یکسان دانست. به عنوان نمونه «چنین نقشی در مصر» از سال ۹۲۴ (قمری) به وجود آمد[۱].

تاریخچه هنر اسلامی:

 تقریباً با روی کارآمدن سلسله «امویان» در سال ۴۱ هـ. ق و انتقال مرکز خلافت امویان از مدینه به دمشق، پدید آمد. با این انتقال، هنر اسلامی ترکیبی از هنر سرزمین‌های همسایه بویژه ایران گردید.

تاریخچه معماری اسلامی :

در ایران قرن اول هجری قمری در ایران، اولین نمونه‌های هنر و معماری در منطقه «خرا سان» شکل گرفت. در این منطقه شاهد شکل گیری اولین شیوه معماری ایران پس از اسلام هستیم. این شیوه که به «خراسانی(شبستانی)» معروف گردید، در قرن اول هـ. ق (ابتدای پذیرش دین مبین اسلام از سوی ایرانیان) آغاز گردید و تا دوره «آل بویه» و «دیلمیان»(قرن چها رم هـ. ق) ادامه پیدا کرد. در این شیوه، نقشه مساجد از صدر اسلام الهام گرفت و مساجد به صورت شبستانی (چهل ستونی) بنا گشتند. به طور کلی، معماری در این شیوه بسیار ساده و خالی از هرگونه تکلف است و مصالحی که در این بناها به کار رفته ساده و ارزان قیمت می‌باشد. از مساجد این شیوه می‌توان به «مسجد جامع فهرج یزد»، «مسجد تاریخانه دامغان»، «مسجد جامع نائین»، «مسجد جامع نیریز» و «بنای اولیه مسجد جامع اصفهان» اشاره کرد.

قرن پنجم هجری قمری :

در نیمه اول قرن پنجم هـ. ق، با تأسیس سلسله سلجوقیان، درخشان ترین دوره هنر اسلامی د ر ایران آغاز گردید. در این دوره، شاهد اوج شیوه‌ای از معماری به نام «رازی» هستیم که از زمان سلسله «آل زیار» در شهر ری آغاز و تا حمله «مغولان» ادامه پیدا کرد. در ای ن شیوه بود که معماران از انواع «نقوش شکسته» و «گره سازی» با آجر و کاشی استفاده ک ردند و همچنین در طرح هایشان از طرح چهار ایوانی و قراردادن گنبد بر مقاطع مربع، بهره بسیار بردند. آثار معماری در این دوره، از بنیاد با «مصالح مرغوب» بنا شدند. مساجد م عروفی چون «مسجد برسیان» در نزدیکی اصفهان، «مسجد جامع اردستان»، «مسجد جامع کبیر قز وین» و «مسجد جامع اصفهان» که بر روی شالوده‌های دوران «آل بویه» بنا گردید، از نمون ه‌های این شیوه به شمار می‌روند.

قرن هفتم هجری قمری :

در اوایل قرن هفتم هـ. ق، با هجوم مغولان، بسیاری از کشورهای اسلامی از جمله ایران به ویرانی کشیده شدند، اما چندی نگذشت که با تأسیس سلسله ایلخانیان، مغولان فرهنگ و سنتهای کشورهای شکست خورده را پذیرفتند و یکی از حامیان هنر و هنرمندان اسلامی شدند. در این دوره، شیوه‌ای به نام «آذری» رواج یافت که تا دو ره «صفویه» ادامه پیدا کرد و شهرهایی چون «تبریز»، «بغداد»، «سلطانیه» و «اصفهان» مر اکز هنر و هنرمندان گشتند و بناهای مذهبی و غیرمذهبی متعددی در این شهرها ایجاد شدند.

قرن هشتم هجری قمری :

در اواسط قرن هشتم هـ. ق، با حمله تیمور، بار دیگر شهرهای ایران به ویرانی کشیده شد؛ ا ما این بار نیز هنر ایران تیموریان را نیز مغلوب کرد به طوری که شهرهای «سمرقند» و «بخاراً مراکز هنری ایران شدند و شیوه آذری که از دوره مغول رواج یافته بود، به کار خ ود ادامه داد. در این دوره، ابداعی در زمینه تزئینات معماری یعنی»کاشی معرق«به وقو ع پیوست. از بناهای معروف دوران ایلخانی و تیموری، می‌توان به»مسجد گوهرشاد«،»مسجد جامع ورامین«،»قسمت اعظم بناهای حرم مطهر حضرت رضا(ع)«،»مسجد کبود تبریز«،»مسجد جامع یزد"، و... اشاره کرد.

قرن دهم هجری قمری دوره صفویان :

با روی کارآمدن صفویان در اوایل قرن دهم هـ. ق، شهرهایی چون «تبریز»، «قزوین» و «اصفه ان» به مراکز هنری ایران تبدیل شدند. در این دوره، شاهد اوج هنر معماری ایران می‌با شیم که توسط پادشاهان مقتدر و هنردوست آن دوره یعنی «شاه تهماسب» و «شاه عباس اول» به وجود آمد. در این دوران البته، اندکی قبل از دوره صفوی یعنی از زمان قراقویونلوها، شیوه‌ای دیگر در معماری ایران به وجود آمد که به «شیوه اصفهانی» معروف گردید. در این شیوه، نقشه‌ها و طرحهای ساختمانی رو به سادگی نهاد و استفاده از کاشی‌های خشتی و هفت رنگ به جای کاشی معرق رواج یافت. مساجدی چون «شیخ لطف ا...» و «مسجد امام» در اصفها ن، از شگفتی‌های معماری این دوران به شمار می‌آیند. در دوران زند و افشار، بتدریج شاه د افول معماری ایرانی می‌باشیم، به طوری که این رکود و افول در دوره قاجار به اوج خو د می‌رسد. با وجود این رکود، باز هم شاهد ایجاد بناهایی چون «مسجد امام تهران»، «مسج د و مدرسه شهید مطهری(سپهسالار)» و «مسجد و مدرسه آقابزرگ» در کاشان و... می‌باشیم[۲]

مکاتب

معماری اسلامی در تاج محل

برخی از کاربری‌ها که تشابه عملکردی در گستره جهان اسلام دارند عبارت‌اند از:

نقد معماری اسلامی :

ایرادی که برخی بر معماری اسلامی وارد کردند، این است که این نوع معماری کارکردهای ایستایی و سکون را به طرز برجسته نمایان نمی‌سازد؛ در حالی که در معماری اسلامی «سکون» هم حالت ظاهری دارد و هم حالت باطنی. به عنوان مثال، اگر در نقوش اسلیمی و کنده کاری‌های مقرنس و کندویی شکل و گچ بری‌های تزئینی این بناها دقت کنیم، می‌بینیم تمام این عناصر دست در دست هم داده‌اند تا حالتی از «در» و «گوهر» را نشان دهند تا به نظر سبک و شفاف برسند..

ویژگی هنر و معماری اسلامی :

ویژگی هنر اسلامی سازگاربودن با روح اسلام یعنی همان توحید می‌باشد؛ و نمود این ویژگی را بیشتر در مکانهای مقدس می‌توان یافت.

نگاره‌گری :

در معماری اسلامی اعتقاد به این است که هیچ تصویری قادر به بیان سیمای خدا و معصومین نیست و همچنین نمایش تصویر معصومین توصیه نمی‌گردد به همین دلیل درهیچ یک از مساجد نمی‌توان تصویر یا پرتره از انسان یا خدا یافت.

تصویرسازی در اسلام محدود به تصویر گیاهان و جانوران شده‌است و تزئینات نباتی با اشکال نقش پردازی شده، جزو هنر مقدس محسوب گردیده است؛ و علت این امر حاکی از آن است که هنر تنها دلیل و گواهی بر وجود خداوند است؛

تزئینات معماری اسلامی شامل سنگ، آجر، چوب، گچ و کاشی کاری، هر یک جداگانه مفاهیمی را القا می‌کنند و این عامل وجه تمایز معماری اسلامی گر دیده‌است.

معانی نمادین مکان :

هنر اسلامی همواره به دنبال آرامش بوده و هست و در آن هیچ چیز نشانگر جنبش و حرکت نیست چون از نظر هنرمند مسلمان، محیطی که مؤمنان در آن قرار می‌گیرند باید حسی از آرامش و آسایش را القا کند و تحقق این امر با به کار بردن عناصری زیر تجربه می‌گردند.

درگاه ورودی مساجد ورودی مساجد :

یکی از مهمترین مکانهایی است که معانی نمادین زیادی را می‌توان از آن استنباط نمود به عنوان مثال، عقب رفتگی درگاه‌های مساجد، گوئی زائران را به درون فرا می‌خوانند و از آنها استقبال می‌نمایند. همچنین حسی از خشوع و تواضع را در برابر این مکان مقدس که نمودی از ذات اقدس الهی است، القا می‌نماید.

محراب :محراب محلی برای درخشش پرتو الهی و دروازه‌ای به سوی بهشت است که این حس و مفهوم از قوسی شکل بودن محراب و آیات سوره نور در دور تا دور آن به عیان آشکار است.

گنبد :

گنبد در یک بنای مقدس، نمایشگر روح کلی است و ساقه هشت ضلعی آن رمز هشت فرشته حاملان عرش می‌باشد. همچنین رمز اتحاد بین آسمان و زمین است که در آن قاعده مستطیل شکل بنا با زمین و قبه کروی بنا با آسمان، مطابقت دارد. به عبارت دیگر، معماران مسلمان تعلق به خاک را با بنایی مربع شکل که نشانه استقامت و ایستایی است و تعلق به آسمان را با گنبدی گرد و دوار که نشانه محو شدن در فکر الهی است، مجسم ساخته‌اند. [۳]


کاشیکاری:

یکی از دلایل استفاده از کاشی، مقاوم بودن آن در برابر حوادث طبیعی چون باد، باران، آفتاب، عناصر شیمیایی و کنشها و کششهای فیزیکی در ساختمان است رنگ آمیزی کاشیها همچن ین باعث القای فضایی بهشتی و ایجاد آرامش روح و روان می‌شود. فضای مثبت و منفی که در کاشیکاری بناهای اسلامی رعایت شده، نشان دهنده مفهوم روح و جسم است که هر یک لازم و م ملزوم یکدیگرند و علت استفاده از خط ثلث در کاشیکاری‌ها و کتیبه‌های بناهای اسلامی که اغلب به رنگ سفید نوشته شده‌است، نشانه‌ای از غلبه نور بر ظلمت است که از طریق افز ایش فضای سفید بر زمینه تیره دیده می‌شود. علت استفاده از نقوش هندسی و گیاهان در کاشی کاریها نیز این است که پایه و اساس این نقوش دایره‌است و دایره در هنر اسلامی نمادی از «کمال» را تداعی می‌کند. دایره همچنین سبب جلب توجه بیننده به سوی «مرکز» می‌شود که همه جا هست و هیچ جا نیست. رنگ در کاشیکاری رنگ در کاشیکاری اسلامی نیز از جالبترین نمونه‌های نمادین در هنر اسلامی است. به عنوان مثال، رنگ فیروزه‌ای و لاجوردی در هنر اسلامی، نمادی از آسمان لایتناهی همراه با آرامش باط نی است. منظور از رنگهای آبی کاشیکاری و خاکی آجرکاری رنگهای زمین و آسمان است که در ع ین تضاد دارای هماهنگی و دلنشینی می‌باشد. استفاده از کاشیهای لعابی در دیواره‌های بعضی مساجد که با نقوش اسلیمی ظریف گچ بری شده تلفیق یافته‌است، یادآور رمزگری «حجاب» است؛ چون بنا به حدیثی نبوی، خداوند در پ شت هفتاد هزار حجاب از نور و ظلمت پنهان است که اگر آن حجابها برافتد، نگاه پروردگار به هر که و هر چه افتد، فروغ و درخشندگی چهره اش آن همه را می‌سوزاند. علاوه بر اسلیمی، نقوش دیگری که در کاشیکاری مساجد استفاده می‌شود، هر یک دارای مفهو م خاص خود می‌باشند. بنا به گفته دکتر محمد خزائی، در هنر اسلامی «شمسه» الهام گرفته از نقش خورشید است که بیشتر با نقوش اسلیمی، ختایی، کتیبه، هندسی و در بعضی موارد با اس تفاده از نقوش حیوانی مثل ماهی و یا پرنده طرح شده‌است.

شمسه:

شمسهنمادی از الوهیت، نور و وحدانیت می‌باشد که نمونه‌های آن را می‌توان در سقف داخل ی گنبد مسجد شیخ لطف الله در اصفهان و مقبره شاه نعمت الله ولی در ماهان کرمان مشاهده کرد. نقش طاووس، از جمله نقوشی است که در تزئینات مساجد و اماکن مذهبی دیده می‌شود.

نقش دو طاووس :

نقش دو طاووس به صورت قرینه در تزئینات سردر ورودی بسیاری از مکانهای مذهبی دوره صفوی ه از جمله مسجد امام اصفهان، امامزاده هارون ولایت اصفهان، حرم عباسی امام رضا(ع)، مق بره خواجه ربیع مشهد و مجموعه شیخ صفی الدین در اردبیل وجود دارد. حضور این نقش به دلیل آن است که مسلمانان طاووس را یک پرنده بهشتی می‌دانند و از آن د ر نقوش شان برای نشان دادن دربان و راهنمای مردم به بهشت استفاده می‌کردند و به عقید ه عموم، نقش این پرنده بر سر در ورودی مساجد، باعث دفع شیطان و استقبال از مسلمانان است.

کتیبه :

کتیبه‌ها معمولاً طوری استفاده می‌شوند که سبب تزئین بنا گردند. در کتیبه‌ها معمولاً از اسامی حضرت محمد(ص) و حضرت علی(ع) به عنوان «باب علم»، طبق حدیث "انا مدینه العلم و علی بابهاً، بسیار آورده شده‌است. آیاتی از قرآن نیز اغلب با نوع بنایی که در آن قر ار گرفته و آن را آراسته‌اند مرتبط است. در کتیبه‌ها همچنین اشکال پرندگانی چون طاووس که به پرندگان بهشتی معروفند دیده می‌شود. بیشتر این نقوش، در پشت و بغلهای طاق ورودی مساجد جای می‌گیرند تا همزمان شیطان را دفع و از مؤمنان استقبال کنند.

حوض :

هر مسجدی یا بنای مذهبی، معمولاً دارای حیاطی است که در وسط آن حوضی قرار دارد تا مؤمن ان قبل از نماز وضو بگیرند. این حوض گاهی در زیر قبه کوچکی به شکل سایبان قرار می‌گی رد. این حیاط با حوض وسط آن، می‌تواند تمثیلی از نهرها و جوی‌های بهشتی باشد، زیرا قرآن از باغهای بهشتی که در آنها چشمه‌ها می‌جوشند، بارها یاد کرده‌است.


Viagra sans ordonnance
پنجشنبه 6 اردیبهشت 1397 03:00 ق.ظ

Cheers. Wonderful information.
cheap viagra tablets generic viagra online usa where can i buy viagra online viagra tablets online purchase buy real viagra online cheap where can u buy viagra generic viagra purchase where can i buy viagra online safely viagra without presc uk where can i buy viagra without
Cialis online
یکشنبه 19 فروردین 1397 02:34 ق.ظ

You said it adequately.!
cialis generico in farmacia order generic cialis online cialis 5mg billiger cialis professional from usa cialis soft tabs for sale legalidad de comprar cialis how much does a cialis cost prix cialis once a da cialis pills boards cialis tablets
jocuri mario
پنجشنبه 10 اسفند 1396 11:10 ب.ظ
اگر بخواهید معامله ای عالی از این پاراگراف بدست آورید، باید آن را انجام دهید
این استراتژی ها را به وب سایت شما برساند.
mobile legends cheats
یکشنبه 6 اسفند 1396 11:53 ب.ظ
Hmm هر کس دیگری با مشکلی با تصاویر مواجه می شود
در بارگیری این وبلاگ؟ من سعی می کنم تعیین کنم که آیا یک مشکل در پایان من است یا اگر آن را داشته باشد
وبلاگ. هر گونه بازخوردی قابل تقدیر است.
appbounty credit cheats
جمعه 4 اسفند 1396 05:55 ب.ظ
شما واقعا این را با ارائه خود به نظر می رسانید، اما من پیدا کردم
این موضوع واقعا چیزی است که من فکر می کنم هرگز درک نمی کنم.

برای من خیلی پیچیده و بسیار گسترده است. من منتظر هستم
پست بعدی شما، من سعی خواهم کرد تا آن را قطع کنم!
livejasmin premium and credit generator
جمعه 4 اسفند 1396 05:52 ق.ظ
اگر بخواهید از این نوشتار نهایت استفاده را ببرید، باید این را اعمال کنید
روش به وبلاگ شما برنده شد.
edibles
دوشنبه 30 بهمن 1396 03:33 ق.ظ
لطفا به من اطلاع دهید اگر دنبال یک نویسنده مقاله هستید
وبلاگ شما شما مقالات واقعا عالی دارید و معتقدم که من یک دارایی خوب هستم.

اگر میخواهید برخی از بارها را بخرید، دوست دارم نوشتن کنم
برخی از محتوا برای وبلاگ شما در عوض یک پیوند به عقب
برای من لطفا اگر علاقه مندید برایم ایمیل بفرستید.
کودوس!
cam4 token generator gratis
سه شنبه 17 بهمن 1396 02:49 ق.ظ
ضرب و شتم فوق العاده! من می خواهم تا زمانی که سایت خود را اصلاح کنم، شاگردم، چگونه می توانم
برای وب سایت وبلاگ بپیوندید؟ حساب من یک معامله قابل قبول را به من داد.
من کمی از این شما بوده ام
پخش ارائه ایده روشن روشن است
summoners war hack
دوشنبه 2 بهمن 1396 10:51 ب.ظ
چه خبر است، مقاله خوب آن در مورد چاپ رسانه، همه ما از رسانه ها آگاه هستیم
منبع فوق العاده ای از داده ها.
imvu hack
دوشنبه 13 آذر 1396 05:38 ب.ظ
این واقعا جالب است، شما وبلاگ نویس بیش از حد ماهر است.
من به فید RSS شما پیوستم و به دنبال تلاش اضافی هستم
از پست عالی شما علاوه بر این، وب سایت شما را در شبکه های اجتماعی من به اشتراک گذاشته ام
std testing price
پنجشنبه 18 آبان 1396 12:38 ق.ظ
چه خبر است، مقاله خوب آن در مورد رسانه ها
چاپ، همه ما می دانیم رسانه ها یک منبع عالی از اطلاعات است.
std testing
شنبه 13 آبان 1396 06:23 ب.ظ
ما یک گروه از داوطلبان هستیم و یک طرح جدید در جامعهمان ایجاد می کنیم.
وب سایت شما به ما اطلاعات ارزشمندی داده است
کار بر روی شما یک کار چشمگیری انجام داده اید و کل ما را انجام داده اید
جامعه به شما سپاسگزار خواهد بود
best psychic reading
چهارشنبه 10 آبان 1396 06:02 ب.ظ
شگفت آور، چه صفحه وب آن است! این صفحه وب حقایق مفید را برای ما می دهد، آن را نگه دارید
بالا
std testing near me
سه شنبه 9 آبان 1396 05:01 ب.ظ
با تشکر از شما، من فقط در حال جستجو برای اطلاعات در مورد این است
موضوع برای مدت زمان طولانی و شما بهترین من تا کنون متوجه شده ام.
با این حال، چه چیزی در مورد نتیجه گیری؟
آیا شما از منبع مطمئن هستید؟
real psychics
دوشنبه 8 آبان 1396 10:24 ب.ظ
هنگامی که یک نفر برای چیزی مورد نیاز خود را جستجو می کند، بنابراین او می خواهد
در دسترس است که در جزئیات، بنابراین چیزی که در اینجا نگهداری می شود.
myfreecams token
یکشنبه 30 مهر 1396 07:18 ب.ظ
چطوری این نوع از موضوع است اما من نیاز به برخی از راهنمایی از وبلاگ ایجاد شده است.
آیا آن را بسیار سخت است برای تنظیم وبلاگ خود را؟ من بسیار techincal نیست، اما من می توانم چیزهای بسیار سریع شکل بگیرد.
من فکر میکنم در مورد تنظیم خودم، اما مطمئن نیستم که در آن شروع شود.
آیا شما نکات یا پیشنهادات دارید؟ با تشکر
cheap psychics
دوشنبه 20 شهریور 1396 01:53 ب.ظ
چه داده ای از عدم ابهام و حفظ گرانبها
دانش در مورد احساسات غیر منتظره.
cheap telephone psychics
دوشنبه 20 شهریور 1396 01:06 ب.ظ
با این حال، من دیگر نمیتوانم موقعیتی را که شما اطلاعات خود را دریافت میکنید، مثبت بدانم
موضوع عالی من نیاز به صرف وقت برای مطالعه بیشتر و یا کار بیشتر.
از اطلاعات فوق العاده تشکر می کنم که به دنبال این اطلاعات برای من بودم
ماموریت
std testing near me
دوشنبه 20 شهریور 1396 11:24 ق.ظ
انگار تو ذهن من را میخوانی! به نظر می رسد به درک
تقریبا در این مورد، مثلا شما کتاب را در آن نوشته اید
یا چیزی من معتقدم که شما می توانید با چند p.c. انجام دهید
برای خلوت پیام خانه کمی، اما به جای آن، این وبلاگ با شکوه است.
خواندن عالی مطمئنا برگشتم
private std screening
دوشنبه 20 شهریور 1396 09:20 ق.ظ
امروز، در حالی که من در محل کار بودم، خواهر من اپل سیب من را سرقت کرد و آزمایش کرد تا ببیند آیا می تواند زنده بماند
کاهش 30 پا، به طوری که او می تواند یک احساس یوتیوب باشد. اپل من
در حال حاضر نابود شده و 83 دیدگاه دارد. من می دانم که این طور است
خاموش موضوع، اما من مجبور شدم آن را با کسی به اشتراک بگذارم!
chaturbate hack free tokens
سه شنبه 14 شهریور 1396 01:29 ق.ظ
وقتی کسی پاراگراف می نویسد، ایده ی کاربر در ذهن او را حفظ می کند که چگونه کاربر می تواند آن را درک کند.
به همین دلیل است که این پاراگراف در حال توسعه است. با تشکر!
chaturbatefreetokenshack.com
دوشنبه 13 شهریور 1396 10:54 ق.ظ
Do you have a spam issue on this site; I also am a blogger, and I
was curious about your situation; many of us have developed some nice
practices and we are looking to swap solutions with other folks, please
shoot me an e-mail if interested.
Foot Issues
شنبه 14 مرداد 1396 08:21 ق.ظ
hello!,I love your writing very much! percentage we keep in touch more about
your post on AOL? I require an expert in this space to unravel my problem.
May be that is you! Having a look forward to peer you.
foot pain guide
سه شنبه 6 تیر 1396 06:55 ق.ظ
Hi i am kavin, its my first time to commenting anyplace, when i read this post i thought i could also create comment due to this good paragraph.
std clinics near me
جمعه 2 تیر 1396 09:20 ب.ظ
بسیار ریشه از خود نوشتن در حالی که صدایی دلنشین
ابتدا آیا واقعا کار خوب با من پس از برخی از
زمان. جایی در سراسر پاراگراف شما قادر به من مؤمن
متاسفانه تنها برای بسیار در حالی که کوتاه.
من با این حال مشکل خود را با
فراز در مفروضات و یک ممکن است را سادگی به کمک پر کسانی که معافیت.
در این رویداد شما در واقع که می توانید
انجام من خواهد مطمئنا تا پایان در گم.
http://wagnerzamlaeuxpi.page.tl
سه شنبه 2 خرداد 1396 07:31 ب.ظ
Sweet blog! I found it while browsing on Yahoo News.
Do you have any suggestions on how to get listed in Yahoo News?

I've been trying for a while but I never seem to get there!

Appreciate it
Brian
سه شنبه 26 اردیبهشت 1396 02:47 ق.ظ
Hi everyone, it's my first pay a quick visit at this website, and post is in fact fruitful designed
for me, keep up posting these types of articles or reviews.
Geoffrey
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 12:18 ب.ظ
This is really interesting, You're a very skilled blogger.
I have joined your rss feed and look forward to seeking
more of your great post. Also, I've shared your website in my social networks!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر