تبلیغات
معماری - بناهای تاریخی
دوشنبه 21 آذر 1390

بناهای تاریخی

   نوشته شده توسط: محمد رضا یعقوب زاده    نوع مطلب :بناهای تاریخی ،

کاروان‌سرای حسین‌خانی

کاروان‌سرای حسین‌خانیاین کاروان‌سرا از نوع کاروان‌سراهای درون شهری است که قاعدتاً زمانی به بازار شهر متصل بوده و اکنون از آن جدا افتاده است. این جدایی از ارزش اقتصادی آن کاسته و بنابراین از دست طمع سودجویان مصون مانده و کمتر دستخوش تصرف شده است؛ اما از گزند باد و باران و گذر ایام و غفلت مردمان به دور نمانده و آثار فرسودگی و خرابی در چهره آن پیداست.

کاروان‌سرای حسین‌خانی

کاروان‌سرای حسین‌خانی

کاروان‌سرای حسین‌خانی

کاروان‌سرای حسین‌خانیکار از جنوب و غرب به خیابان محدود می‌شود و دو ضلع دیگرِ زمینِ آن کاملاً صاف و راست‌گوشه است. روبه‌روی آن، در آن سوی خیابان غربی، سرایی به نام «سرای مرغی» واقع است. کاروان‌سرای حسین‌خانی، همچون دیگر کاروان‌سراها، حیاطی وسیع دارد که قوام همه اجزای طرح به آن است- حیاطی که حیات همه طرح بدان بسته است. حجره‌های کثیر در یک طبقه در اطرافِ این صحن نشسته و بدان رو کرده‌اند. ایجاد استحکام در هندسه طرح و تنوع بخشیدن به ضرباهنگ نماها، در عینِ حفظ تعادل و تقارن در آنها، و معنا بخشیدن به اشکال با کنار هم نشاندن شکل‌های کوچک و بزرگ دغدغه همیشگی معماران قدیم بوده است. نیل به این خواسته‌ها در کاروان‌سرا، به سبب گستردگی صحن و کوچک بودنِ نسبتِ ارتفاع بدنه به ابعاد افقی صحن و کثرت حجره‌های مشابه و مکرر، دشوارتر از بناهای مشابه بوده است. در کاروان‌سرای حسین‌خانی، برای نیل به این مقاصد، بدنه صحن در میانه هر جبهه به شکلِ نیم‌شش عقب نشسته است. به‌علاوه، در این نقاط، بنا در حد دو طبقه ارتفاع یافته و در نتیجه، در مرکز هر جبهه، ایوان‌گونه‌ای پدید آمده است. این تغییرِ رُخ‌بام صحن و بیرون‌زدگی حجم‌ها موجب شده است که ارتفاع جدارهای صحن بیشتر جلوه کند و تناسبات بهتری برای صحن حاصل آید و ضرب‌آهنگِ نمای داخلی نیز تنوعی خوشایند بیاید. دهانه‌های دیگر در دو اندازه یک در میان در کنار هم نشسته‌اند و بعضی از دهانه‌های کوچک‌تر به کفش‌کن حجره‌ها اختصاص دارد. قاعده فرد بودن تقسیمات در همه جبهه‌ها مراعات شده است. نکته شایان توجه این است که این تقسیمات در داخل ایوان‌گونه‌ها نیز ادامه یافته است. به عبارت دیگر، ایوان‌گونه‌ها در برش افقی از ترکیبِ یک دهانه بزرگ‌تر با دو دهانه کوچک‌تر پدید آمده است (در دهانه‌های کوچک‌تر، پلکان طبقه بالا را تعبیه کرده‌اند). در جلو هر حجره، ایوانچه‌ای بوده که پناهی برای حجره و سایه‌روشن مطلوبی برای نمای صحن فراهم می‌آورده است.

کاروان‌سرای حسین‌خانیبعدها بسیاری از ایوانچه‌ها را حذف و به حجره‌ها افزوده‌اند. با شکل کشکولی صحن، ایوانچه‌های کنج‌ها نسبت به دیگر ایوانچه‌ها تغییر زاویه یافته و تنوعی دیگر در طرح نما و حجم داخلی ایجاد شده است. شیوه حل مشکل همیشگی فضاهای واقع در کنج به کمک ایوانچه‌های مذکور شایان توجه است. همه حجره‌های کنج‌ها، همچون دیگر حجره‌ها، مستطیل‌شکل و کامل است؛ و قرار گرفتن آنها در کنج سبب تغییر شکلشان نشده است. مشکل وصول به آنها نیز صرفاً با ایوانچه‌هایی به سادگی و زیبایی حل شده است. ورودی‌های صحن در ایوان‌گونه‌های جنوبی و غربی واقع است که از سَردَرهای ساده‌ای در خیابان آغاز و، با راهرو یا هشتی کوچکی، به صحن ختم می‌شود. به جز این سَردَرها، بنا نما و تظاهر بیرونی ندارد. نکته شایان توجه دیگر در طرح این کاروان‌سرا شیوه حل مسئله اختلاف سطح است.

کاروان‌سرای حسین‌خانی

کاروان‌سرای حسین‌خانی

کاروان‌سرای حسین‌خانی

کاروان‌سرای حسین‌خانی

کاروان‌سرای حسین‌خانیترازِ سطح خیابان‌ها، خصوصاً خیابان غربی، با کف صحن اختلاف زیادی دارد. مشکلِ این اختلاف تراز را، به سادگی و به نحوی نامتعارف، با تعبیه پله و سطح شیب‌دار در ورودی‌های مذکور حل کرده‌اند. از همین رو، هشتی‌ها نیز، اگرچه شکل قاعده هر یک مربع و ایستاست، بیشتر به فضای عبوری ساده‌ای شباهت یافته است. جز پنجره‌های قسمتِ فوقانی ایوان‌گونه‌ها، که نمایی تخت دارد، همه عناصر بنا دارای قوس جناغی است. نما ترکیبی است از آجر، در دیوارها، و چوب، در سطح بزرگ در و پنجره‌ها. در لچکی‌ها و درون قوس‌ها، شیوه آجرچینی اندک تغییر و تنوعی یافته است. در وسطِ صحن، گودال یا پایانی هست که استفاده از چشمه‌ای را ممکن می‌سازد. آثاری از چهار باغچه بزرگ نیز در چهار طرف پایان دیده می‌شود که احتمالاً سطح وسیعی از صحن را می‌پوشانده است. در این صورت، این کاروان‌سرا، برخلافِ نوع کاروان‌سراها، صحنی سرسبز و خرم داشته است .

مدرسه شوکتیه

تزئینات معماری مدرسه شوکتیهبنای مدرسه شوکتیه (مدرسه حسینیه) با بهره گیری پر و خال حیاط مرکزی به بهترین نتایج از حیث تنظیم عملکرد و فراهم آوردن شرایط محیطی متعادل دست یافته است.نکته شاخص در بنای مدرسه شوکتیه پس از تغییر بهره برداری از مدرسه به حسینیه، فضای کلاه فرنگی برای برگزاری کلاس های درس و برخی مراسم جمعی نظیر امتحانات شفاهی مورد استفاده قرار می گرفته…

تزئینات معماری مدرسه شوکتیه…که با توجه به ساختار مدارس قدیم ایران، این فضا از حیث کیفیت های کالبدی و فضایی (فرم پایان، تناسبات، فرم سقف و نورگیری) بسیار شبیه به »مدرس« ها در مدارس قدیم بوده و با کاربری اعطا شده از هر جهت مطابقت داشته است.

یکی از عناصر معماری به کار رفته در اتاق کلاه فرنگی شوکتیه که در جریان تحول خود جنبه تزئینی پیدا کرده گوشواره است.

تزئینات معماری مدرسه شوکتیهیکی دیگر از عناصر تزئینی معماری مدرسه شوکتیه طاق نماهای به کار رفته در قسمت های مختلف بنا می باشد.طاق نما می تواند واقعی یا نمایشی باشد و یا صرفا برای خوشنمایی و زیبایی سطح دیوار به کار رفته باشد که طاق نماهای ایوان شوکتیه و همچنین طاق نماهای سالن اجتماعات تنها برای زیبایی روی سطح دیوار به کار رفته اند.

آجر فقط پر کننده جرزها و پوشاننده احجام و جدا کننده آن ها از یکدیگر نیست بلکه به عنوان یک عنصر کامل در معماری ایران به کار رفته است. آجر به عنوان یک عنصر تزئینی ، کارایی آن را دارد که با تمام عناصر تشکیل دهنده یک معماری بیامیزد و یادر شکل یک عنصر مجرد تزئینی همچون گنبد ، گوشواره ، قوس ، طاق نماها درآید آجرکاری های حسینیه شوکتیه بیرجند از نوع رگ چینی است.رگ چینی آجرکاری با ترکیب آجرهای یک رنگ و ایجاد طرح ها و نقش های مختلف در سطحی صاف را گویند.طرح های بسیار متنوعی که در آثار مختلف با آن برخورد می کنیم به چگونگی قرار گرفتن آجر در نمای بنا بستگی دارد و برخی از طرح ها نامشان را از وضع قرار گرفتن آجرها در نما گرفته اند.گذشته از کاربرد آجر در بنای اسکلت ساختمان و قوس ها و پوشش ها و بالاخره نماسازی مدرسه شوکتیه در زمینه پوشش کف نیز آجر مورد استفاده قرار گرفته است.از دیر زمان و پیش از اسلام شاهد کاربرد آجر برای پوشش سطح های وسیع در کف بناها در داخل و خارج هستیم.ابعاد آجرها ۲۰ در ۲۰ می باشند که البته آجرهای اصیل بنا ۴۰ در ۴۰ بوده اند و این آجرها در هشتی ورودی ضلع جنوبی بنا سالم باقی مانده اند.هشتی ورودی ضلع غربی نیز آجر چینی شده است که آجرهای مورد مصرف آن دارای طرح شش ضلعی می باشند.از نمونه زیباترین و پیچیده ترین تزئینات شوکتیه، انواع گچ بری ها را می توان نام برد علاوه بر انواع رسمی بندی و طاق نماها به گچ بری قطار گونه ایوان نیز می توان اشاره کرد.

تزئینات معماری مدرسه شوکتیه

تزئینات معماری مدرسه شوکتیهکلاه فرنگی زیبایی که در تالار شوکتیه در میان گنبد آن قرار گرفته با رسمی بندی بسیار زیبایی آذین شده.

یکی دیگر از پدیده های ویژه معماری اسلامی مقرنس خوانده می شودکه این عنصر معماری در سردر مدرسه شوکتیه خودنمایی می کند.

تزئینات معماری مدرسه شوکتیه


Foot Issues
سه شنبه 17 مرداد 1396 06:15 ق.ظ
What's up, its good paragraph concerning media print, we all
be aware of media is a enormous source of data.
whitneytdrzusnzca.exteen.com
جمعه 16 تیر 1396 07:00 ب.ظ
Hey there, You have done an excellent job.
I'll certainly digg it and personally recommend to my friends.
I'm confident they will be benefited from this site.
woke up with a foot pain
چهارشنبه 7 تیر 1396 07:43 ب.ظ
Hi my family member! I wish to say that this post is amazing, great written and include
almost all vital infos. I'd like to see more posts like this.
too much vitamin d foot pain
سه شنبه 6 تیر 1396 01:59 ب.ظ
Whats up very nice web site!! Man .. Beautiful .. Superb ..
I'll bookmark your website and take the feeds additionally?

I am glad to seek out numerous useful information right here in the submit,
we'd like work out extra techniques on this regard, thanks for sharing.
. . . . .
http://tracyreele.weebly.com/blog/hammertoe-repair-surgery
یکشنبه 4 تیر 1396 07:06 ق.ظ
Wonderful blog! I found it while surfing around on Yahoo News.

Do you have any tips on how to get listed in Yahoo News?
I've been trying for a while but I never seem to get there!
Appreciate it
Steve
چهارشنبه 20 اردیبهشت 1396 10:54 ب.ظ
First off I would like to say fantastic blog! I had a quick question which I'd like
to ask if you do not mind. I was curious to
know how you center yourself and clear your thoughts before writing.
I've had difficulty clearing my thoughts in getting my
thoughts out. I do enjoy writing but it just seems like the first 10 to 15 minutes are generally wasted simply just trying to figure out how to begin. Any ideas
or tips? Kudos!
manicure
شنبه 9 اردیبهشت 1396 12:21 ب.ظ
Greetings! I know this is somewhat off topic but I was wondering
which blog platform are you using for this site? I'm getting
tired of Wordpress because I've had issues with hackers and I'm looking at alternatives for another platform.
I would be awesome if you could point me in the direction of a good platform.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر